Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości.

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Wileńszczyzna (lit. Vilniaus kraštas), Wileńskie – terytorium leżące obecnie w granicach Litwy i Białorusi.

Obszar Wileńszczyzny od średniowiecza należał do Księstwa Litwy, począwszy od XV wieku zaczął się on polonizować, a jego południowo-wschodnia część była zamieszkana przez znaczną ilość Białorusinów.

Pod koniec I wojny światowej Litwa uznała swoją historyczną stolicę, Wilno, za centrum nowego państwa. Rozpoczął się tym samym konflikt z Polakami, którzy, razem z Żydami dominowali w mieście i jego najbliższych okolicach.

Obszar ten został przekazany Litwie przez wycofujące się wojska radzieckie w Traktacie litewsko-sowieckim, by opóźnić postępy wojsk polskich w toczącej się wojnie. W październiku 1920 naczelnik państwa polskiego, Józef Piłsudski nakazał generałowi Żeligowskiemu zbuntować się i odebrać Litwinom Wilno, powstało państwo Litwa Środkowa. Od roku 1922 terytorium to stało się częścią państwa polskiego, Sejm Litwy Środkowej przegłosował przyłączenie państwa do Polski.

W roku 1938 przywrócone zostały stosunki dyplomatyczne między Polską i Litwą, ale po sowieckiej agresji na Polskę, Wileńszczyzna w ramach paktu o podziale Polski zawartym z III Rzeszą znalazła się pod władzą radziecką. ZSRR przekazał rejon Litwie, w zamian za litewską zgodę na stacjonowanie 20 000 żołnierzy sowieckich. Po II wojnie światowej Wileńszczyzna pozostała częścią LSRR, część ludności polskiej została repatriowana do Polski w dwóch turach.

Obecnie Wilno jest stolicą niepodległej Litwy, a cała Wileńszczyzna jest nadal zamieszkana przez znaczne skupiska Polaków i Rosjan.

edytuj Zobacz też

• Autonomia WileÅ„szczyzny
• Polacy na Litwie
• Bunt Å»eligowskiego
• Litwa Åšrodkowa
• Wilno

edytuj Bibliografia

• Kowalski M., WileÅ„szczyzna jako problem geopolityczny w XX wieku, (w:) Eberhardt P. (red.) Problematyka geopolityczna Ziem Polskich, Prace Geograficzne 218 , IGiPZ PAN, Warszawa 2008, s. 267-296.

edytuj Linki zewnętrzne

• Podbrodzie i okolice - Wirtualna WileÅ„szczyzna

Inne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |