Władysławowo

	Władysławowo
	Widok na zachodnią stronę miasta
Herb Władysławowa (województwo pomorskie)	Flaga Władysławowa (województwo pomorskie)
Województwo	pomorskie
Powiat	pucki
Gmina; • rodzaj	Władysławowo; miejska
Założono	XII wiek
Prawa miejskie	1963
Burmistrz	Adam Józef Drzeżdżon
Powierzchnia	39,22 km²
Wysokość	0-68 m n.p.m.
Ludność (2009); • liczba; • gęstość	; 15 059; 384,0 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 58
Kod pocztowy	84-120
Tablice rejestracyjne	GPU
	Położenie na mapie Polski; ; Władysławowo
	54°50'02″N 18°18'56″E / 54.83389, 18.31556Na mapach: 54°50'02″N 18°18'56″E / 54.83389, 18.31556
TERC; (TERYT)	6222911041
SIMC	0935015
	Urząd miejski ul. Gen. Hallera 19; 84-120 Władysławowo
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta w województwie pomorskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Władysławowo (do 1952 r. Wielka Wieś, kaszb. Wielgô Wies, niem. Großendorf)^[1] – miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, największe miasto w powiecie puckim. Położone na Pobrzeżu Gdańskim, nad Morzem Bałtyckim i Zatoką Pucką. Władysławowo jest jednym z większych miast turystycznych w Polsce. Mieści się tutaj port morski.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 15 059 mieszkańców^[2].

Spis treści

1 Położenie
2 Toponimia
3 Historia
4 Architektura
- 4.1 Układ urbanistyczny
- 4.2 Zabytki
5 Gospodarka
6 Turystyka
7 Kultura
8 Sport i rekreacja
9 Ochrona przyrody
10 Administracja
- 10.1 Podział administracyjny
11 Zobacz też
12 Przypisy
13 Linki zewnętrzne

edytuj Położenie

Położenie miasta w powiecie puckim

Miasto znajduje się w północnej części województwa pomorskiego, w powiecie puckim. Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 39,22 km²^[3]. Miasto stanowi 6,68% powierzchni powiatu.

Władysławowo jest położone w północnej części Pobrzeża Kaszubskiego, od północnej strony nad Morzem Bałtyckim, a od południowo-wschodniego nad Zatoką Pucką. Zachodni skrawek miasta leży na Wybrzeżu Słowińskim, a część miasta Chałupy znajdują się na Mierzei Helskiej.

Miasto graniczy z gminami: Jastarnia, gmina Krokowa, gmina Puck.

Według danych z 2002 roku, użytki rolne obszaru Władysławowa wynoszą 54%, a użytki leśne – 18%^[4].

edytuj Toponimia

W XII i XIV wieku odnotowano miejscowość rybacką o nazwie (łac.) Vela Ves (Wielka Wieś?) oraz wsie pomocnicze Cetniewo i Poczernino^{potrzebne źródło}.

W 1938 roku otwarto nowy port rybacki w Wielkiej Wsi i na cześć króla Władysława IV nadano mu nazwę Władysławowo. W 1952 roku z połączenia obszaru kilku sąsiednich gromad utworzono gminę, która otrzymała nazwę gmina Władysławowo^[5]. W 1963 roku całemu obszarowi gminy nadano status miasta o nazwie Władysławowo^[6].

edytuj Historia

Władysławowo – główka portu na zachodnim falochronie: stawa (zielona z prawej, w głębi) oraz nieistniejąca stawa z 1938 (szara po lewej, na pierwszym planie)

11 lutego 1920 r. generał Józef Haller przybył do Wielkiej Wsi, gdzie odbył rejs kutrem po Bałtyku. Jeden z jego oficerów – ppłk. Henryk Bagiński postanowił kupić tu 20 ha ziemi, nadając nowej osadzie nazwę Hallerowo.

Wiosną 1936 r. rozpoczęto budowę portu rybackiego, którego otwarcie nastąpiło 3 maja 1938 r. Na cześć króla Władysława IV port nazwano Władysławowem.

1 lipca 1952 roku połączono Wielką Wieś, Hallerowo i osadę przyportową w jednostkę administracyjną – gminą Władysławowo. Dwa lata później otrzymała ona status osiedla.

Władysławowo otrzymało prawa miejskie 30 czerwca 1963 r., zaś w 1973 – herb. 1 stycznia 1973 r. do Władysławowa włączono obszar osiedla Jastrzębia Góra oraz części obszaru miejscowości Chłapowo i Tupadły o powierzchni 1045,62 ha i Swarzewo o powierzchni 66,60 ha^[7].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

W 2000 roku miejską promenadę przemianowano na aleję Gwiazd Sportu.

We Władysławowie miała swoją siedzibę pierwsza w historii kaszubskojęzyczna rozgłośnia radiowa – Radio Kaszëbë, działająca od grudnia 2004 r.

edytuj Architektura

Widok na południową stronę miasta

Latarnia Morska Rozewie

edytuj Układ urbanistyczny

Miasto posiada kilka wydzielonych jednostek osadniczych, które są osiedlami bądź dawnymi wsiami włączonymi do Władysławowa. Części miasta^[8]: Cetniewo, Chałupy, Chłapowo, Jastrzębia Góra, Karwia, Lisi Jar, Ostrowo, Poczernino, Rozewie, Tupadły. Wśród mieszkańców wyróżnia się także: Osiedle 1000-lecia i Sosnowo.

edytuj Zabytki

Lista zabytków chronionych prawnie we Władysławowie^[9]:

kościół pw. Wniebowzięcia NMP, wybudowany w latach 1932-36,
dom przy ul. Merkleina 4, wybudowany w 1922 roku,
dom gen. Hallera, wybudowany w 1922 roku (ul. Morska 6),
dom letniskowy przy ul. Kaszubskiej 2, szachulcowy, w części Jastrzębia Góra
Latarnia Morska Rozewie, wybudowana w XVIII wieku, przebudowana w XIX wieku

Lista obiektów o walorach historycznych:

dom modernistyczny z 1939 roku, ul. Nadmorska 11
Dom Rybaka – budynek wzniesiony w latach 50. XX wieku jako hotel dla rybaków. Obecnie pełni funkcję budynku urzędu miasta, a wieża stanowi punkt widokowy. Niższy taras położony jest na wysokości 45 m n.p.m., a wyższy – 63 m n.p.m. Z wieży widać panoramę miasta, morze, przylądek Rozewie, Zatokę Pucką i Mierzeję Helską.

Lista pomników znajdujących się we Władysławowie:

Pomnik - popiersie Stefana Żeromskiego przy latarni na Rozewiu
Pomnik - popiersie Antoniego Abrahama
Pomnik generała Józefa Hallera
pomnik Męczenników Wielkiej Wsi (ul. Gdańska, cmentarz choleryczny)
Gwiazda Północy w Jastrzębiej Górze
Pomnik upamiętniający lądowanie króla Zygmunta III w Lisim Jarze

edytuj Gospodarka

Widok na port z wieży widokowej Domu Rybaka

W porcie Władysławowo prowadzone jest przetwórstwo ryb, fabryka lodu i mączki rybnej, stocznia remontowa. Od maja do października cumują przy jego nabrzeżu jachty sportowe i żaglówki.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku w powiatowym urzędzie pracy było zarejestrowanych 597 mieszkańców Władysławowa^[10].

edytuj Turystyka

Władysławowo jest miejscowością z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną. Położenie nad otwartym morzem i Zatoką Pucką, a także w pobliżu Nadmorskiego Parku Krajobrazowego stanowi jeden z walorów turystycznych. W mieście znajduje się port morski położony nad otwartym morzem, którego część stanowi zachodni falochron pełniący także funkcję turystycznego mola. Władysławowo oferuje swoim turystom kąpieliska, których szerokość plaży sięga 200 m^{potrzebne źródło}. W okresie letnim czynnych jest 12 kąpielisk strzeżonych. Na plaży znajduje się siedziba Radia Władek.

Przy. ul. Gen. Józefa Hallera znajduje się Lunapark Sowiński, w którym można skorzystać z młyna widokowego, gokartów. Mieści się tu najwyższa kolejka górska w Polsce^{potrzebne źródło}. Istnieje także możliwość skorzystania z przejażdżki „ciuchcią” szosą Władysławowo – Jastrzębia Góra.

Jednym z deptaków jest aleja Gwiazd Sportu, na której znajdują się chodnikowe gwiazdy z wypisanymi imionami i nazwiskami słynnych sportowców polskich i dwóch zagranicznych. Aleja rozciąga się od ulicy Księdza Merkleina aż do zejścia nad morze.

edytuj Kultura

Centrum Pamięci Generała Hallera i Błękitnej Armii

W mieście odbywa się corocznie kilka wydarzeń kulturalnych. Od 1973 roku przez cały okres wakacyjny w czwartki odbywają się Letnie Koncerty Organowe i Kameralne, we władysławowskim kościele. Wykonawcami są instrumentaliści, wokaliści oraz zespoły z całego świata. Przy ulicy Sportowej w sezonie letnim ma miejsce Jarmark Morski.

Lista obiektów kulturalnych:

Centrum Pamięci Generała Hallera i Błękitnej Armii (tzw. Hallerówka) – muzeum generała Józefa Hallera znajduje się przy ulicy Morskiej. Jest to willa, w której niegdyś mieszkał generał oraz jednocześnie muzeum okazów przyrodniczych.
Muzeum Przyrodnicze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego
Prywatne Muzeum Motyli – muzeum założone w 1999 roku przez prywatnego kolekcjonera, znajduje się na III piętrze wieży widokowej Domu Rybaka.

edytuj Sport i rekreacja

We Władysławowie znajduje się Ośrodek Przygotowań Olimpijskich "Cetniewo" Centralnego Ośrodka Sportu. Ośrodek dysponuje kortami tenisowymi o nawierzchni ziemnej oraz kortem na hali, boiskami sportowymi, pływalnią, posiada wypożyczalnię sprzętu sportowego.

edytuj Ochrona przyrody

rezerwat przyrody Słone Łąki – położony w dzielnicy Szotland, nad Zatoką Pucką, u nasady Mierzei Helskiej obszar podmokłych łąk, tworzonych głównie przez tzw. halofity, tj. rośliny znoszące znaczne zasolenie podłoża.
Lisi Jar
Nadmorski Park Krajobrazowy
rezerwat przyrody Dolina Chłapowska
rezerwat przyrody Przylądek Rozewie

edytuj Administracja

Dom Rybaka – siedziba Urzędu Miasta Władysławowa

Władysławowo jest gminą o statusie miasta. Mieszkańcy wybierają 15 radnych do rady miasta. Organem władz wykonawczych jest burmistrz.

Mieszkańcy Władysławowa wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Gdyni, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 1. Mieszkańcy Władysławowa wraz z mieszkańcami Jatarni i Helu wybierają wspólnie 6 radnych do Rady Powiatu Puckiego (liczącej 19 radnych)^[11].

edytuj Podział administracyjny

Władysławowo posiada 12 jednostek pomocniczych miasta. W związku z niejednorodnością zabudowy gminy miejskiej, władze miasta ustanowiły 3 rodzaje jednostek pomocniczych: